Organizacija Ćelije: Osnovne Strukture Eukariotske Ćelije

Ćelija thumbnail

Ćelija (cellula) predstavlja osnovu jedinicu građe svih živih organizama osim virusa. Svaka ćelija predstavlja entitet, koji je od okoline odvojen ćelijskom membranom.

Prokariotske i eukariotske ćelije

U odnosu na to da li ćelije poseduju jedro, možemo ih podeliti na prokariotske i eukariotske ćelije.

Prokariotske ćelije su filogenetski starije strukture. Njihov genetski materijal čini prstenasta tj. kružna DNK koja slobodno pluta po citoplazmi ćelije. Zbog ovog i nosi ime prokariotska ćelija: pro = pre; karyon = jedro. Glavni predstavnici prokariota jesu bakterije.

Eukariotske ćelije su filogenetski starije strukture i njihov genetski materijal je okružen sopstvenom membranom. Ovako formirana struktura se naziva jedro tj. nucleus,a zbog njegovog prisustva ćelije i nose naziv eukariotske: eu = pravo, karyon = jedro. (slika 1.)

Prokariotska ćelija tj. bakterije i eukariotska ćelije
Slika 1. Prokariotska i eukariotska ćelija

Humane ćelije, kao i ćelije svih višećelijskih organizama su eukariotske i zato se histologija dalje bavi proučavanjem isključivo ovih vrsta ćelija.

Osnovna organizacija ćelije

Svaka eukariotska ćelija ima dva osnovna dela, nukleus tj. jedro i citoplazmu. U citoplazmi se, između ostalog, nalaze i različite metabolički aktivne strukture koje se nazivaju organele.

Organele se nalaze slobodne u citoplazmi, a prema tome da li poseduju sopstvenu membranu, delimo ih na: membranske i nemembranske organele.

Membranske organele su: nukleus, mitohondrije, Goldžijev aparat, lizozomi, peroksizomi, endoplazmatski retikulum. (slika 2.)

Nemembranske organele su: robozom, centrioli, nukleolus i hromozomi.

Ćelija sa osnovnim organelama: lizozomi, goldžijev aparat, jedro, endoplazmatski retikulum, jedarce, mitohondrije, peroksizomi i lizozomi
Slika 2. Ćelija sa osnovnim organelama

Osim organela, u citoplazmi se nalazi i citoskelet koji je ključan za održavanje oblika ćelije, ali omogućava i unutrarćelijski transport.

Takođe, u citoplazmi su prisutne i inkluzije. Ovo su akumulacije tj. depoi različitih supstanci, najčešće: glikogen, pigmenti, kristali i lipidi.

Share:

Author: dr_Đorđe

Preporučujemo:

Leave a Reply